Teylers Museum

Spaarne 16
2011 CH Haarlem, NL
T [+31] (0)23 516 0960
E info@teylersmuseum.nl
W www.teylersmuseum.nl
Perscontacten:
E pers@teylersmuseum.nl

Groepen, zakelijke gasten en leveranciers
s.v.p. melden bij de dienstingang
Nauwe Appelaarsteeg 3
2011 HA Haarlem
T 023 5160969 (Meldkamer)

Veel gestelde vragen over Teylers Museum

Waar komt de naam Teylers Museum vandaan? Wie was Teyler?
Pieter Teyler was een rijke Haarlemse zijde-fabrikant en later bankier. Sommigen zeggen dat de naam Teyler afkomstig is van het Engelse ‘taylor': kleermaker. Pieter Teyler woonde in het Fundatiehuis, net naast het huidige Teylers Museum. Hij vond het heel belangrijk dat mensen hun kennis vergrootten, en sloot daarbij aan bij 18de-eeuwse Verlichtingsidealen: ‘kennis is macht, kennis maakt mensen onafhankelijk en gelukkiger'.
Toen Pieter Teyler overleed, liet hij een enorm vermogen na van 2 miljoen gulden (zou omgerekend nu ongeveer 80 miljoen euro zijn). Uit zijn testament werd duidelijk dat hij wilde dat er een plek kwam, waar iedereen kennis kon opdoen. Vijf van zijn vrienden besloten dat er een museum moest worden opgericht: Teylers Museum. In de tuin van het woonhuis werd een Ovale Zaal gebouwd, die aanvankelijk toegankelijk was via het woonhuis van Pieter Teyler, met zijn voordeur aan de Damstraat. Pieter Teyler had zelf overigens geen collectie van betekenis, alle museumobjecten moesten voor het nieuwe museum worden verworven: wetenschappelijke voorwerpen en kunst.

Wat zijn de openingstijden van het museum?
Voor vragen over openingstijden en entreeprijzen klikt u hier.

Is Teylers Museum daadwerkelijk het eerste en oudste museum van Nederland?
Er zijn meerdere museale instituten geweest die in de 18de eeuw werden opgericht en vervolgens ook weer vrij snel werden gesloten. Voorbeelden daarvan zijn het Naturalienkabinet van de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen in Haarlem (geopend in 1772 en gesloten in 1866) en het Kabinet van Natuur en Kunst van stadhouder Willem V in Den Haag (geopend in 1774, gesloten in 1795, Schilderijengalerij heropend tussen 1987 en 2002).
Teylers Museum is het enige museum in Nederland dat sinds 1784 ononderbroken voor het publiek geopend is geweest. Het authentieke interieur met daarin de oorspronkelijke voorwerpen is in al die tijd hetzelfde gebleven. Vandaar de claim: het eerste en oudste museum van Nederland.

Waarom is het in sommige museumzalen zo donker?

In de tijd dat Teylers Museum zijn deuren opende, in 1784, was er nog geen elektrisch licht. Daglicht scheen door de hoge vensters van de Ovale Zaal, die het eerst was gebouwd. Later kwamen er meer zalen bij. Gaslicht deed zijn intrede. Toch zal het opvallen dat het vooral op een winterdag wat donker is in de vaste presentaties.
Teylers Museum wil zich namelijk, als oudste en eerste museum van Nederland, in zijn meest authentieke staat tonen aan het publiek. Anno 2013 schijnt er daarom overdag nog steeds daglicht door de vensters en door de glazen plafonds van de Schilderijenzalen. behalve bij donkere dagen, dan wordt er wel gebruik gemaakt van 'steunverlichting'. In het Prentenkabinet is het licht bewust zwak gehouden, dit om de prenten en tekeningen te beschermen tegen verkleuring of vervaging. Is het museum in de avonduren in gebruik, dan is er natuurlijk wel overal elektrisch licht. Soms organiseert het museum speciale zaklantaarnrondleidingen door de vaste presentaties. Dan wordt dit vermeld in de agenda.
Tot slot: de tentoonstellingszaal (aanbouw 1996) is natuurlijk voorzien van de meest recente lichttechniek.

Wat hebben fossielen met schilderijen en instrumenten met munten te maken?

Pieter Teyler zag zowel kunst als wetenschap als middel om kennis te verwerven. Helemaal in de geest van de Verlichting, een belangrijke periode uit de 18e eeuw. Hoewel de collecties dus divers zijn (paleontologie, mineralogie, instrumenten, penningen, munten, schilderijen en prenten) vormen ze samen een geheel, vergelijk het met een encyclopedie, die je helpt de wereld te begrijpen.

Wat is het oudste gedeelte van het museum?
Dat is de Ovale Zaal, in het hart van het huidige museum. Het is de eerste museumzaal van Nederland, en is één van de onderdelen van het gebouw die het museum tot een unieke bezienswaardigheid maakt. Anders dan nu keken bezoekers van de Ovale Zaal niet alleen naar de objecten die er gepresenteerd werden: natuurkundige instrumenten, tekeningen, boeken, gesteenten. Er vonden ook experimenten plaats, bijvoorbeeld met de grote elektriseermachine. Er werd ook volop gediscussieerd door geleerden.
In december 2009 bestond de Ovale Zaal precies 225 jaar. Dit werd gevierd met een activiteitenprogramma, de ontsluiting van een digitaal archief en een speciale website over de eerste jaren van het museum: Teylers Universum

Waar hangen de tekeningen van Rembrandt en Michelangelo?
Teylers Museum heeft een indrukwekkende collectie tekeningen en prenten van Rembrandt en Michelangelo. Teylers Museum is in Nederland zelfs het enige museum dat 26 tekeningen van Michelangelo bezit. Het is helaas niet mogelijk deze kunstschatten permanent in de vaste presentatie te tonen, ze zijn daarvoor te kwetsbaar. Te veel licht schaadt de objecten. Om het publiek toch te laten zien wat Teylers Museum in huis heeft zijn er replica's gemaakt, die men op de hand kan bekijken in de Eerste Schilderijenzaal.

Teylers Museum wijdde in 2005 een grote tentoonstelling aan het werk van Michelangelo, goed voor bijna 100.000 bezoekers. Hierbij werd een aparte website gemaakt. Internationale musea benaderen het museum regelmatig voor bruiklenen.

Wat was functie van het gebouw voordat er een museum in zat?

Teylers Museum is altijd een museum geweest, dat maakt het ook zo bijzonder. Het is geen paleis waar vorstelijke collecties in werden getoond, is het specifiek gebouwd als museum. En dat al meer dan twee eeuwen geleden. Architect Leendert Viervant ontwierp eind 18de eeuw de Ovale Zaal, een zogenaamde ‘boek- en konstzaal'. Daar werd niet alleen rondgekeken door bezoekers, er vonden ook experimenten met natuurkundige instrumenten plaats en werd er volop gediscussieerd. Men wilde ontdekken hoe de wereld in elkaar zat.

Men kon de Ovale zaal bereiken via het woonhuis van Pieter Teyler, het Fundatiehuis. Later in de 19de eeuw, werden er nieuwe gedeelten aan de Ovale Zaal toegevoegd, zoals de Instrumentenzaal, Fossielenzalen en de entreehal. Weer later volgden de Schilderijenzalen. Eind 20ste eeuw werd het museum uitgebreid met een moderne tentoonstellingzaal, prentenkabinet en boekenkabinet, een licht en ruim museumcafé en Educatief Paviljoen. In de 21ste eeuw volgden nog andere publieksfaciliteiten, zoals museumwinkel Kunst en Natuur en multimediaruimte Zaal i. De nieuwbouw is ontworpen door Hubert-Jan Henket.

Waarom mag ik niet de instrumenten zelf bewegen? Wordt er nog gedemonstreerd?
De instrumenten uit de collecties van Teylers Museum zijn kwetsbaar en het gaat vaak om unieke historische exemplaren. Hoe educatief het tonen van de werking ervan ook is, demonstraties zijn niet mogelijk om de objecten te behouden voor de toekomst. Het museum probeert dit gemis te ondervangen door rondleiders op levendige wijze te laten vertellen over de werking van de instrumenten.
Er is een speciale website gemaakt over de instrumenten, waarbij ze van alle kanten bekeken kunnen worden. Een nieuwe audiotour bij dit bijzondere onderdeel van de Teyler-verzameling is gratis beschikbaar voor museumbezoekers. Voor het onderwijs is er sinds kort het Betalab, waar leerlingen letterlijk in aanraking komen met fenomenen als licht, energie, kracht en geluid, en zelf volop kunnen experimenteren.

Waarom zijn er zoveel verschillende soms verwarrende en onleesbare tekstbordjes?
Teylers Museum is het oudste museum van Nederland. Het is het museum van alle musea, het laat de geschiedenis van het verzamelen zien. Teylers Museum kiest er voor de geschiedenis van gebouw en collecties op zo authentiek mogelijk wijze ervaarbaar te maken. Daarom treft u soms informatiemiddelen aan uit heel verschillende tijden. Van borden met geschreven of getypte informatie tot de audiotour. Op deze website vindt u verdieping aan informatie en kunt u een museumtour downloaden.
Bij de kassa ontvangen alle bezoekers een Museumwijzer, met achtergrondinformatie over de verschillende collectieonderdelen.

Wat zijn dat voor ijzeren roosters waar ik op loop?
Toen het 'Nieuwe Museum' (de Spaarnevleugel) in 1885 open ging was het voorzien van de meest geavanceerde verwarming: vloerverwarming. De prachtige decoratieve patronen op de ijzeren roosters zijn tot op de dag van vandaag een bron van inspiratie voor kunstenaars.

Waar is het toilet, het café, de tentoonstelling, het prentenkabinet en de winkel?

Op de website vindt u een plattegrond, en tevens in de Kijkwijzer die iedere bezoeker van het museum bij de kassa ontvangt. Bewust is de bewegwijzering in de museumzalen bescheiden gehouden om de authentieke beeld van ‘het oudste museum van Nederland' niet te verstoren.

Kan ik de bibliotheek bezichtigen? En andere historische ruimten op de eerste verdieping?
De Opkamer van de Bibliotheek is een van de sfeervolste vertrekken van het museum. De kamer, in 1885 gebouwd als onderdeel van het ‘nieuwe museum', bevindt zich op de eerste verdieping. Helaas is de Opkamer niet voor het grote publiek toegankelijk. Wel kan een afspraak gemaakt worden voor een exclusieve rondleiding, waarbij u deze ruimte bezoekt. U krijgt dan ook een kijkje in de historische Gehoorzaal van het museum.
De wanden van de Opkamer ruimte zijn geheel met boekenkasten bedekt. Haaks geplaatste boekenkasten verdelen de ruimte in alkoven, waarin studeertafels zijn gezet. Net zoals in de Ovale zaal loopt halverwege een galerij met een rijkversierd smeedijzeren hek. Via een trapje komt de bezoeker op deze bovenloop terecht. Hier staat een deel van de collectie wetenschappelijke tijdschriften, waaronder het beroemde Philosophical Transactions van de Royal Society te Londen. In het midden van de kamer staat een grote uitlegtafel, met daaronder kasten waar zich folianten bevinden. Licht komt via het plafond naar binnen.
Er is in Nederland geen andere bibliotheek met een vergelijkbaar fraaie en complete verzameling 18de- en 19de-eeuwse literatuur over plantkunde, dierkunde en aardwetenschappen. In totaal telt het boeken- en tijdschriftenbezit ruim 125.000 banden. Tot ongeveer 1940 werden nog grote aankopen gedaan. Sindsdien is het karakter van de bibliotheek dus niet meer aktueel-wetenschappelijk, maar vooral historisch-museaal.

Wij gaan binnenkort trouwen en willen graag een fotoreportage maken in Teylers Museum, mag dat?
Het is niet mogelijk om een bruidsreportage te laten maken in Teylers Museum. Trouwen is wel mogelijk in het museum. De sfeervolle 19de-eeuwse Gehoorzaal biedt een prachtige ambiance voor uw trouwceremonie of partnerregistratie. Deze ruimte, waar de grote geleerden van de 19de eeuw hun colleges hielden, heeft nog al zijn authentieke decoraties en meubilair. De techniek is van nu. Er is plaats voor circa 150 personen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Secretariaat, tel. 023-5160963.

Kunt u dit schilderij/deze penning/dit fossiel voor mij op waarde schatten? Mijn tekening is in slechte staat, wat moet ik doen?
Teylers Museum doet geen uitspraken over de waarde van objecten. Wilt u graag de waarde weten van een object, dan moet u contact opnemen met een erkend taxateur. Ook voor vragen over restauratie kunt u contact opnemen met een erkend restaurateur. Adressen vindt u via het telefoonboek of Google.

Ik heb een schilderij in mijn bezit. Kunt u mij vertellen wie dit werk geschilderd heeft?
Voor vragen over expertise van schilderijen kunt u contact opnemen met het RKD:
Bezoekadres: Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Prins Willem Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag
Postadres: Postbus 90418 2509 LK Den Haag
Tel.: 070-3339777
Website: http://website.rkd.nl/

E-mail Teylers Museum