Teylers Museum

Spaarne 16
2011 CH Haarlem, NL
T [+31] (0)23 516 0960
E info@teylersmuseum.nl
W www.teylersmuseum.nl
Perscontacten:
E pers@teylersmuseum.nl

Groepen, zakelijke gasten en leveranciers
s.v.p. melden bij de dienstingang
Nauwe Appelaarsteeg 3
2011 HA Haarlem
T 023 5160969 (Meldkamer)

Aan de bedelstaf

26 januari t/m 30 mei 2010

KG 3745 websiteRembrandt Harmensz. Van Rijn (1606-1669), Bedelaars aan de deur, 1648, Ets en droge naald

Aan de bedelstaf
t/m 30 mei 2010 in het Prentenkabinet

Bedelaars zijn al sinds de middeleeuwen in beeld gebracht. In de 15de en 16de eeuw koos men meestal voor verhalen uit de bijbel om het thema ‘armoede' te verbeelden, zoals De rijke man en de arme Lazarus en De verloren zoon. Rond 1600 zijn bedelaars, zwervers, straatmuzikanten en rattengifverkopers een onderwerp op zich zelf. Vaak hadden deze voorstellingen een satirisch karakter.

In de loop van de 17de eeuw verdween dat. Toentertijd werd overigens nadrukkelijk onderscheid gemaakt tussen ‘eerlijke' en ‘oneerlijke' armoede. Men kende niet minder dan 42 typen nepbedelaars en aanverwante bedriegers.

Het uitdelen van aalmoezen en het inrichten van armenhuizen gebeurde maar zelden uit medelijden voor de armen en gebrekkigen. De angst voor straf na de dood was de belangrijkste drijfveer. Een bekende kreet in de 17de eeuw luidde: ‘Die Godts armen hier veracht, namaels syn vergelding wacht'. In de 18de eeuw, de tijd van de Verlichting, zou daar geleidelijk aan verandering in komen.

E-mail Teylers Museum