Vorstelijk tuinieren

30 januari t/m 9 mei 2010

M. Ishikawa, Jasminum nudiflorum, Highgrove Florilegium, A.G. Carrick Limited 2008

Een ontmoeting met Prins Charles, koning Lodewijk XIV, koning-stadhouder Willem III en keizerin Joséphine Bonaparte: Tijdens Vorstelijk tuinieren maakt u een wandeling door de belangrijkste koninklijke tuinen van de afgelopen 400 jaar. De tentoongestelde originele aquarellen van Highgrove Florilegium - een prestigieus boek met bloemportretten uit de tuin van de Britse kroonprins- vormen het hoogtepunt. Nooit eerder waren deze botanische tekeningen van de prinselijke residentie Highgrove in Nederland te zien.
De tentoonstelling Vorstelijk tuinieren loopt van 30 januari t/m 9 mei 2010 in Teylers Museum.

Naast tekeningen uit het peperdure boek van bijna 20 kilo van Prins Charles toont Teylers Museum andere topwerken uit de botanische kunst. De Britse kroonprins, een gepassioneerd tuinier en aquarelschilder, noemt de bloemboeken niet alleen good for the soul maar ook belangrijk omdat het ons eraan herinnert dat we niet losstaan van de natuur maar er deel van uitmaken.

De zogenaamde florilegia, bloemenboeken, kennen een lange geschiedenis. Vele vorstenhuizen lieten in voorgaande eeuwen hun bloemen- en plantencollecties vereeuwigen in rijk geïllustreerde en exclusieve boekwerken. Een van de zeldzaamste en mooiste florilegia ter wereld bevindt zich in de collectie van Teylers Museum: de Hortus Eystettensis uit 1613 met handgekleurde afbeeldingen van exotische planten uit de tuin van kasteel Willibaldsburg in Eichstätt. In deze eens beroemde tuin had de kosmopolitische prinsbisschop Johann Conrad von Gemmingen alle op dat moment bekende planten bijeen gebracht, inclusief de pas ontdekte soorten uit Azië en Amerika, zoals de aardappel.

De kleurrijke bloemtekeningen uit Hortus Regius Honselaerdicensis (1685-1688), laten bezoekers zien welke bloemen de Nederlandse stadhouder Willem III verzamelde in de tuinen van paleis Honselersdijk. Vele guldens betaalde Willem III voor de aanleg van één van de rijkste tuinen van de Nederlanden. Duizenden bloemen en planten werden voor hem verscheept. Met de collectie citrusbomen die hij wist aan te leggen, overtrof hij de verzameling van Lodewijk XIV bij Versailles.

Ook zijn enkele florilegia te zien van de hand van Pierre-Joseph Redouté (1759-1840) die als dé meester van de botanische kunst bekendstaat. In dienst van ‘rozenkeizerin' Joséphine de Beauharnais (1763-1814), vrouw van Napoleon, kon hij zijn teken- en schildertalent optimaal ontwikkelen.

Aan de basis van bloemboeken liggen de Europese ontdekkingstochten vanaf de 16^de eeuw. Met de reizen werden niet alleen nieuwe gebieden in kaart gebracht, maar ontstond ook een groeiende kennis van de natuur. Onbekende planten en bloemen uit exotische oorden werden meegenomen door reizigers, en belandden zo in Europese tuinen. Daar waren zij niet alleen onderwerp van wetenschappelijk onderzoek, maar vormden zij ook de pronkstukken van vorsten en andere welgestelde Europeanen.

Naast kleurrijke aquarellen, tekeningen, prenten en kostbare boeken uit vier eeuwen tuingeschiedenis, richt de tentoonstelling in Teylers Museum zijn blik op de toekomst. Aan het principe ‘met de natuur werken en niet ertegen', ofwel ecologisch tuinieren, wordt aandacht besteed. Juist de tuin van Prins Charles is trendsettend op het gebied van dit ‘nieuwe tuinieren'.

Tijdens de tentoonstelling pakt Teylers Museum uit met een bomvol programma met lezingen en workshops verzorgd door prominenten als Romke van de Kaa, Anne - Marie Evans, Anita Walsmit Sachs en Carla Oldenburger. Kijk voor meer informatie in de agenda.

Alvast bladeren door een van Teylers mooiste bloemenboeken? Dat kan door op een van de onderstaande titels te klikken!

Hortus Eystettensis deel I
Hortus Eystettensis deel II
Hortus Eystettensis deel III