Zondvloedmens of Diluviaal Mensch

Eén van de absolute topstukken van Teylers Museum is de 'Zondvloedmens'. Dit fossiel is in de achttiende eeuw gevonden in de kloosterlijke steengroeve bij het Duitse Öhningen.
Johann Jacob Scheuchzer was stadsdokter te Zürich. Hij was ervan overtuigd dat enkele overblijfselen van mensen die de zondvloed niet hadden overleefd in de bodem bewaard zouden moeten zijn gebleven. Groot was zijn verrukking toen hij een schedel, ribben, hersenen en een lever van een mens dacht te zien in het Öhningse fossiel. Zo publiceerde hij 4032 jaar na de zondvloed (in 1726) een afbeelding en beschrijving van de 'Homo diluvii testis et theoscopos'. Dit is latijn voor' De mens die getuige was de zondvloed en God zag'.
De gelijkenis tussen deze schedel en die van de mens is slechts oppervlakkig. In dezelfde eeuw waren er al geleerden die het niet met hem eens waren. Zo dacht Gessner in 1758 dat het een vis was die op de meerval leek. Petrus Camper was in 1787 van mening dat het een hagedis was.
Het was de Franse anatoom Georges Cuvier die dacht dat het om een 'gigantische' salamander ging. In 1811 bezocht hij Teylers Museum. Hij kreeg toestemming om, met een tekening van het skelet van een salamander erbij, het fossiel verder uit te beitelen. Tot groot genoegen van hem en verbazing van anderen kwamen op de plaats waar hij dat had voorspeld inderdaad twee voorpoten te voorschijn.
De reuzensalamander leefde in het Laat Mioceen, ongeveer 5 tot 10 miljoen jaar geleden. Tegenwoordig leven er reuzensalamanders in Japan en in China die nauwelijks verschillen van hun fossiele familieleden uit Öhningen.

Lees meer over de collectie fossielen en mineralen