Duurste boek ter wereld voor even te zien

In december gaat een van de zeldzame originele exemplaren vanThe Birds of America van John James Audubon onder de hamer. Veilinghuis Sotheby' in Londen verwacht een opbrengst van 6 à 9 miljoen dollar. Teylers Museum kocht het spectaculaire vogelboek ooit direct van de maker voor 2200 gulden. Ter gelegenheid van de veiling en wegens grote belangstelling is een deel van het boek vanaf morgen t/m 9 januari 2011 weer voor even te zien.

The Birds of America
The Birds of America van de Amerikaanse vogelschilder John James Audubon (1785-1851) is het grootste en duurste boek ter wereld. Alle in die tijd bekende vogels van Noord-Amerika zijn hierin op ware grootte en in hun natuurlijke omgeving afgebeeld. Het boek bestaat uit vijf delen en bevat 435 platen die met de hand zijn ingekleurd. Het in Teylers Museum tentoongestelde exemplaar bevindt zich al sinds 1835 in de museumcollectie en is vanwege zijn kwetsbaarheid en kostbaarheid zelden te zien.

Olifantformaat
De plaat in de vitrine van Teylers Museum toont de beroemde flamingo. De vogel was te groot om op het zogenaamde olifant-formaat te worden afgedrukt. Audubon beeldde de vogel daarom heel slim met gebogen nek af, zodat hij toch op het papier van 96 bij 67 centimeter paste.

Spraakmakend
In zijn tijd was The Birds of America al spraakmakend. De dynamiek die Audubon bij vogels suggereerde was spectaculair. Zijn romantische en uitdagende levensstijl sprak tot de verbeelding. Om alle vogels op papier vast te leggen bleef hij soms maanden van huis. Hoewel Audubon honderden vogels afschoot om ze in detail te kunnen tekenen, ontwikkelde hij zich gaandeweg tot een gepassioneerde natuurbeschermer. De Amerikaanse vogelbescherming draagt zelfs zijn naam: The National Audubon Society.

Mooiste en duurste boek
Veel mensen beschouwen The Birds of America als het mooiste vogelboek. Sinds 2002 is het in elk geval het duurste in druk verschenen boek dat ooit is geveild. Veilinghuis Christie's in Londen verhandelde destijds een soortgelijk exemplaar voor 8,8 miljoen dollar. Teylers Museum kocht het omvangrijke vogelboek ooit voor 2200 gulden direct van de maker John James Audubon. Teyler is het enige museum in de Benelux dat een compleet exemplaar bezit.

Luisterfragmenten
Op maandag 6 december vertelde directeur Marjan Scharloo in het NOS radioprogramma Met het oog op morgen over het mooiste boek ter wereld. Luister hier naar de uitzending (vanaf de 44e minuut).

Radio 1 hield een interview met Reinjan Mulder. Luister hier naar het gesprek.



Boek Vogels van formaat
In de museumwinkel en in de webwinkel is een prachtig boek over het meesterwerk van Audubon te verkrijgen. In Vogels van formaat gaat Reinjan Mulder na hoe Teylers Museum aan zijn exemplaar van The Birds of America is gekomen. Hij beschrijft de uitzonderlijke onderneming die de uitgave van dit boek moet zijn geweest en schetst het stormachtige leven van de man zonder wie Charles Darwin misschien wel nooit zijn boek over de evolutie geschreven had. Vogels van formaat is geillustreerd met een ruime keuze aan schitterende kleurenafbeeldingen uit het Haarlemse exemplaar.